Het AC-vermogen van een omvormer is het maximale vermogen aan wisselstroom dat de omvormer kan leveren aan uw woning of aan het elektriciteitsnet. Deze waarde is niet hetzelfde als het totale Wp-vermogen van de zonnepanelen, omdat panelen eerst gelijkstroom maken en de omvormer daar bruikbare wisselstroom van maakt.
Hoe AC en DC bij zonnepanelen verschillen
Bij zonnepanelen komen twee stroomsoorten samen. De panelen leveren DC-stroom, terwijl uw woning en het elektriciteitsnet werken met AC-stroom. De omvormer zit precies tussen die twee kanten in.
| Term | Betekenis | Waarom belangrijk |
|---|---|---|
| DC | Gelijkstroom van de zonnepanelen | Dit is de stroom die op het dak wordt opgewekt |
| AC | Wisselstroom voor woning en net | Dit is de stroom die u praktisch gebruikt of teruglevert |
| Wp | Theoretisch piekvermogen van panelen | Handig om panelen te vergelijken, maar geen constante opbrengst |
| AC-vermogen | Maximale AC-output van de omvormer | Bepaalt hoeveel bruikbare stroom de omvormer tegelijk kan afgeven |
Zonnepanelen maken DC-stroom
Zonnepanelen wekken gelijkstroom op. Die stroom loopt in één richting en ontstaat zodra zonlicht op de zonnecellen valt. Hoeveel DC-vermogen er op dat moment beschikbaar is, hangt af van zonkracht, temperatuur, paneeltype, hellingshoek en schaduw.
DC-stroom kan niet zomaar door de meeste apparaten in huis worden gebruikt. Voor een normaal huishouden is dus nog een omzetting nodig voordat de zonnestroom praktisch bruikbaar wordt.
De omvormer maakt daar AC-stroom van
De omvormer zet de DC-stroom van de panelen om in AC-stroom. Dat is wisselstroom, dezelfde stroomsoort als die uit het stopcontact komt.
Bij die omzetting heeft de omvormer een maximale grens. Die grens heet het AC-vermogen. Leveren de panelen tijdelijk meer vermogen dan de omvormer aan de AC-kant kan afgeven, dan blijft de output beperkt tot het maximale AC-vermogen.
Uw woning gebruikt vooral AC-stroom
De meeste apparaten in huis zijn aangesloten op wisselstroom. Denk aan verlichting, koelkast, wasmachine, televisie, router en kookapparatuur. Daarom is de AC-kant van het systeem voor dagelijks gebruik het meest herkenbaar.
- De panelen leveren de energie eerst als DC.
- De omvormer zet die energie om naar AC.
- Uw woning gebruikt de AC-stroom direct of levert een deel terug aan het net.
Het AC-vermogen bepaalt de bruikbare output
Het AC-vermogen laat zien hoeveel wisselstroom de omvormer maximaal tegelijk kan leveren. Heeft u bijvoorbeeld 4200 Wp aan panelen en een omvormer van 3680 W AC, dan kan de omvormer maximaal 3680 watt als wisselstroom afgeven.
Dat maakt het AC-vermogen een belangrijke specificatie op offertes en datasheets. Het vertelt niet wat de panelen onder ideale omstandigheden kunnen halen, maar wat de omvormer aan de bruikbare kant maximaal doorlaat.
Waarom het AC-vermogen vaak lager is dan het paneelvermogen
Op offertes is het heel normaal dat het totale Wp-vermogen van de panelen hoger is dan het AC-vermogen van de omvormer. Dat lijkt op het eerste gezicht vreemd, maar bij zonnepanelen is dat vaak een bewuste technische keuze.
Wp is een theoretische piek
Wp staat voor wattpiek. Het geeft aan wat een zonnepaneel onder vaste testomstandigheden maximaal kan leveren. Die testomstandigheden zijn handig om panelen eerlijk te vergelijken, maar ze zeggen weinig over de productie op elk moment van de dag.
Een systeem van 5000 Wp levert dus niet continu 5000 watt. In Nederland wisselen licht, temperatuur en bewolking te sterk om die piek lang vast te houden.
Panelen halen die piek niet constant
De opbrengst van zonnepanelen beweegt de hele dag. In de ochtend komt de productie langzaam op gang, rond gunstige uren ontstaat een piek en later op de dag zakt de opbrengst weer.
- Bij bewolking daalt de instraling.
- Bij hoge paneeltemperaturen neemt de efficiëntie af.
- Bij een minder ideale zonnestand ligt de opbrengst lager dan de Wp-waarde.
Daardoor hoeft de omvormer niet altijd even zwaar te zijn als het totale paneelvermogen. De vraag is vooral welk vermogen het systeem in de praktijk vaak genoeg bereikt.
Dakligging en schaduw verlagen de opbrengst
Een zuiddak kan op zonnige momenten scherpe pieken geven. Een oost-westdak spreidt de opbrengst meestal meer over de dag. Ook de hellingshoek bepaalt hoe sterk de productie op bepaalde uren oploopt.
Schaduw maakt het verschil nog groter. Een boom, schoorsteen, dakkapel of hoger gebouw kan de piek verlagen, ook wanneer het totale Wp-getal op papier hoog is. Daarom moet het AC-vermogen altijd worden bekeken samen met de echte situatie op het dak.
Een kleinere omvormer kan juist logisch zijn
Een omvormer met een lager AC-vermogen dan het totale Wp-vermogen is niet automatisch te klein. Soms werkt een iets kleinere omvormer juist efficiënter en is de verhouding tussen prijs, opbrengst en piekverlies beter.
Een voorbeeld: bij 5400 Wp aan panelen kan een omvormer van 4500 W AC goed passen als de hoogste pieken maar kort voorkomen. De omvormer benut dan het grootste deel van het jaar voldoende capaciteit, zonder dat u betaalt voor vermogen dat zelden nodig is.
Waar u het AC-vermogen van uw omvormer vindt
Het AC-vermogen staat meestal op meerdere plekken vermeld. Fabrikanten gebruiken alleen niet altijd exact dezelfde naam. Let daarom op termen die verwijzen naar het nominale of maximale AC-uitgangsvermogen.
Op het typeplaatje
Op de omvormer zit vaak een typeplaatje of sticker met technische gegevens. Daarop staan meestal het modelnummer, serienummer, spanning, stroom en uitgangsvermogen.
Zoek naar een waarde in watt of kilowatt bij AC output, nominal output power of rated output. Waarden zoals 3000 W, 3680 W of 5000 W verwijzen vaak naar het AC-vermogen.
In de datasheet
De datasheet is de meest complete plek om de specificatie te controleren. Daarin staan meestal de DC-ingang, AC-uitgang, efficiëntie, spanningsbereik en soms ook het aantal MPPT-ingangen.
- rated AC output power
- nominal AC output power
- AC rated power
- maximum AC output current
In de handleiding
In de handleiding staat het AC-vermogen vaak in een tabel met technische specificaties. Dit is handig bij bestaande installaties, vooral als u alleen het merk en modelnummer van de omvormer weet.
In de monitoring app
Veel omvormers hebben een app of online portaal. Daar ziet u vaak de actuele productie, dagopbrengst en systeemgegevens. Soms staat het nominale AC-vermogen letterlijk vermeld.
Staat het er niet duidelijk bij, dan kan de app alsnog een aanwijzing geven. Als de productie op heldere dagen telkens op dezelfde bovengrens blijft hangen, kan dat de maximale AC-output van de omvormer zijn.
Bij termen als rated AC output
Let goed op het verschil tussen AC-vermogen en DC-ingangsvermogen. De DC-waarde zegt iets over wat de panelen aan de omvormer kunnen leveren. De AC-waarde zegt wat de omvormer aan woning of net kan afgeven.
Bij het vergelijken van offertes is dat verschil belangrijk. Een hoog DC-ingangsvermogen betekent niet automatisch dat de omvormer ook hetzelfde vermogen als wisselstroom kan leveren.
Hoe u het juiste AC-vermogen kiest
Het juiste AC-vermogen kiest u niet alleen door het totale Wp-vermogen van de panelen over te nemen. Een goede keuze hangt af van de verwachte productiecurve, de ligging van het dak, schaduw, netaansluiting en eventuele toekomstige uitbreiding.
Kijk naar het totale Wp van de panelen
Begin met het totale Wp-vermogen. Tien panelen van 430 Wp vormen samen bijvoorbeeld een systeem van 4300 Wp. Dat getal is een logisch vertrekpunt voor de omvormerkeuze.
Daarna kijkt u naar de verhouding tussen DC en AC. Een omvormer hoeft niet exact hetzelfde AC-vermogen te hebben als het Wp-totaal, maar de verhouding moet wel passen bij het dak en het verwachte gebruik.
Let op dakrichting en helling
De dakrichting bepaalt hoe de opbrengst over de dag verdeeld wordt. Een zuiddak geeft vaker een duidelijke piek rond het midden van de dag. Een oost-westdak spreidt de productie meer, waardoor een iets lager AC-vermogen soms goed past.
- Zuidgerichte panelen vragen meer aandacht voor piekvermogen.
- Oost-westopstellingen hebben vaak een vlakker opbrengstprofiel.
- Een minder gunstige helling verlaagt meestal de hoogste pieken.
Neem schaduw serieus mee
Schaduw verlaagt niet alleen de totale jaaropbrengst, maar ook het momentane vermogen dat de omvormer te verwerken krijgt. Daardoor kan een systeem met veel Wp op papier in de praktijk minder vaak hoge pieken halen.
Kijk daarom naar terugkerende schaduw van bomen, schoorstenen, dakkapellen, ventilatiepijpen en gebouwen in de buurt. Een schaduwanalyse geeft meer houvast dan alleen het aantal panelen tellen.
Controleer de netaansluiting
De aansluiting in de meterkast bepaalt mee welk type omvormer logisch is. In Nederlandse woningen gaat het vaak om een eenfase- of driefasenaansluiting.
Bij hogere vermogens kan een driefase-omvormer verstandiger zijn, omdat de belasting dan beter wordt verdeeld. Laat dit altijd controleren voordat u een omvormer kiest, zeker bij grotere systemen of een oudere meterkast.
Denk aan uitbreiding of thuisbatterij
Wilt u later extra panelen, een laadpaal of een thuisbatterij plaatsen, dan is het slim om dat vooraf mee te nemen. Een omvormer die precies op de huidige situatie is gekozen, kan later beperkend worden.
- Extra panelen kunnen het totale Wp-vermogen verhogen.
- Een thuisbatterij kan om een andere systeemopbouw vragen.
- Een laadpaal of warmtepomp kan uw stroomgebruik flink veranderen.
Toekomstruimte is niet altijd nodig, maar het is wel iets om bewust te bespreken bij de offerte.
Conclusie
Het AC-vermogen van een omvormer is de maximale hoeveelheid wisselstroom die de omvormer kan leveren aan uw woning of aan het net. Die waarde verschilt van het Wp-vermogen van de panelen, omdat Wp een theoretische piek is en de omvormer de praktische AC-output begrenst. Het juiste vermogen hangt af van panelen, dakrichting, schaduw, netaansluiting en plannen voor uitbreiding of batterijopslag.
