Voor een airco heb je meestal 1 tot 2 extra zonnepanelen nodig als je vooral koelt. Gebruik je de airco ook regelmatig als verwarming, dan kom je eerder uit op 3 tot 4 panelen. Bij intensief verwarmen met één of meer airco's zijn 5 of meer panelen realistischer. De juiste uitkomst hangt vooral af van je jaarverbruik en van wat één paneel op jouw dak opbrengt.
Hoeveel zonnepanelen voor airco heb je gemiddeld nodig
Een gemiddeld aantal is handig als eerste inschatting, maar het blijft een richtlijn. Een slaapkamerairco die alleen tijdens warme nachten draait, vraagt veel minder stroom dan een airco die in de woonkamer ook als verwarming wordt gebruikt.
| Gebruik van de airco | Geschat jaarverbruik | Gemiddeld aantal panelen |
|---|---|---|
| Af en toe koelen | 150 tot 500 kWh | 1 tot 2 |
| Dagelijks koelen en soms verwarmen | 700 tot 1.300 kWh | 3 tot 4 |
| Veel verwarmen | 1.500 kWh of meer | 5 of meer |
Zo bereken je het aantal zonnepanelen voor je airco
De betrouwbaarste manier is rekenen met jaarverbruik. Het vermogen op het typeplaatje zegt wel iets, maar niet hoeveel de airco echt gebruikt in jouw woning. Daarvoor zijn vooral draaiuren, instellingen, isolatie en rendement belangrijk.
Check het jaarverbruik van je airco
Heb je de airco al hangen, kijk dan in de app, op een slimme stekker, tussenmeter of energiemeter. Gebruik je de airco nog niet, maak dan een schatting met het gemiddelde stroomverbruik per uur en het aantal uren per jaar.
- 0,6 kWh per uur × 300 uur = 180 kWh per jaar
- 1 kWh per uur × 600 uur = 600 kWh per jaar
- 1,2 kWh per uur × 1.200 uur = 1.440 kWh per jaar
Een inverter-airco draait niet continu op vol vermogen. Na het bereiken van de gewenste temperatuur schakelt hij terug. Daardoor is het echte verbruik vaak lager dan je zou denken op basis van het maximale vermogen.
Bepaal de opbrengst per zonnepaneel
Daarna bepaal je hoeveel één zonnepaneel bij jou ongeveer oplevert. Een modern paneel van 400 tot 450 Wp levert in Nederland vaak 340 tot 390 kWh per jaar op.
Een gunstig zuiddak zonder schaduw zit eerder aan de bovenkant van die bandbreedte. Bij een oost-westdak, schaduw van bomen of een minder gunstige hellingshoek ligt de opbrengst lager. Daardoor kan hetzelfde aircoverbruik bij de ene woning 3 panelen vragen en bij de andere 4.
Deel verbruik door paneelopbrengst
De rekensom is eenvoudig:
jaarverbruik airco ÷ jaaropbrengst per zonnepaneel = aantal zonnepanelen
| Jaarverbruik airco | Opbrengst per paneel | Uitkomst | Afronden naar |
|---|---|---|---|
| 400 kWh | 360 kWh | 1,1 paneel | 2 panelen |
| 900 kWh | 360 kWh | 2,5 panelen | 3 panelen |
| 1.600 kWh | 360 kWh | 4,4 panelen | 5 panelen |
Rond het aantal panelen naar boven af
Kom je uit op 2,2 of 3,6 panelen, rond dan naar boven af. In de praktijk heb je te maken met bewolking, schaduw, vuil op panelen, warmere zomers of juist meer verwarmingsuren dan verwacht.
Een kleine marge is vooral verstandig als je denkt dat je de airco later vaker gaat gebruiken. Veel mensen kopen een airco voor koeling, maar merken daarna dat verwarmen in het voor- en najaar ook prettig is.
Hoeveel stroom verbruikt een airco
Het stroomverbruik van een airco verschilt sterk per situatie. Een kleine slaapkamerairco die af en toe draait, blijft vaak laag in verbruik. Een grotere woonkamerairco die ook verwarmt, vraagt duidelijk meer.
Laag verbruik bij af en toe koelen
Bij af en toe koelen ligt het jaarverbruik vaak tussen 150 en 400 kWh. Denk aan een slaapkamer die je alleen op hete avonden koelt of een werkkamer die op warme thuiswerkdagen een paar uur draait.
- korte draaitijden
- één kleine ruimte
- koelen naar 24 of 25 graden in plaats van heel koud
- ramen en zonwering goed gebruiken
In deze categorie is één extra paneel soms al genoeg, al is twee panelen veiliger als je dakopbrengst lager is.
Gemiddeld verbruik bij dagelijks koelen
Koel je in de zomer bijna dagelijks, dan komt het jaarverbruik vaker uit op 400 tot 900 kWh. Dat zie je vooral bij woonkamers, open leefruimtes of huishoudens waar overdag veel mensen thuis zijn.
Je instellingen maken veel verschil. Een ruimte comfortabel houden op 24 graden kost minder dan proberen om een warme kamer snel terug te brengen naar 20 graden. Ook buitenzonwering, gesloten deuren en goede isolatie beperken het aantal draaiuren.
Hoog verbruik bij verwarmen
Bij verwarmen draait een airco als lucht-luchtwarmtepomp. Dat kan efficiënt zijn, maar het aantal uren ligt vaak veel hoger dan bij koelen. Vooral in minder goed geïsoleerde woningen kan het verbruik snel oplopen.
Reken bij geregeld verwarmen eerder op 1.000 tot 2.000 kWh per jaar, afhankelijk van de ruimte, isolatie en gewenste temperatuur. Verwarm je meerdere ruimtes met airco’s, dan kan het nog hoger worden.
Wat het aantal zonnepanelen voor airco bepaalt
Het aantal panelen wordt niet door één getal bepaald. Je hebt te maken met de airco zelf, je gebruiksgedrag en de opbrengst van je dak. Juist die combinatie verklaart waarom buren met dezelfde airco toch op een andere uitkomst kunnen komen.
Het vermogen van de airco
Een kleine unit voor een slaapkamer gebruikt meestal minder stroom dan een krachtige airco voor een grote woonkamer. Toch is het maximale vermogen niet hetzelfde als het werkelijke verbruik.
Een goed gekozen inverter-airco past zijn vermogen aan. Een te klein toestel kan juist onzuinig worden doordat het lang en hard moet blijven werken. Kijk daarom niet alleen naar kW, maar ook naar de ruimte waarvoor de airco bedoeld is.
Het aantal gebruiksuren
Het aantal draaiuren is vaak de grootste factor. Een zuinige airco die veel uren draait, kan op jaarbasis meer stroom gebruiken dan een zwaarder toestel dat maar af en toe aanstaat.
- Alleen koelen: meestal beperkt aantal weken per jaar.
- Dagelijks koelen: duidelijk meer draaiuren in juni, juli en augustus.
- Verwarmen: mogelijk gebruik van oktober tot en met maart.
Reken daarom met je waarschijnlijke gedrag, niet met het meest optimistische scenario.
De opbrengst van je dak
Dezelfde zonnepanelen leveren niet op elk dak evenveel stroom. Ligging, hellingshoek, schaduw en ventilatie achter de panelen spelen allemaal mee.
Op een gunstig dak kan een paneel rond de 380 kWh per jaar opleveren. Op een minder gunstig dak kan dat eerder 320 tot 350 kWh zijn. Bij een airco met 1.000 kWh extra verbruik maakt dat direct verschil in het aantal panelen dat je nodig hebt.
Het rendement van de airco
Het rendement bepaalt hoeveel koeling of warmte je krijgt per kWh stroom. Voor koelen kijk je vaak naar de SEER-waarde, voor verwarmen naar de SCOP-waarde. Hoe hoger die waarden, hoe efficiënter het toestel gemiddeld werkt.
Let bij aankoop daarom op meer dan alleen de prijs:
- energielabel
- SEER voor koelen
- SCOP voor verwarmen
- geschiktheid voor de ruimte
- geluidsniveau binnen en buiten
Een efficiëntere airco kan duurder zijn in aanschaf, maar op jaarbasis minder stroom vragen. Daardoor hoef je ook minder zonnepaneelopbrengst te reserveren voor hetzelfde comfort.
Heb je extra zonnepanelen nodig voor je airco
Extra panelen zijn niet altijd nodig. Heb je nu al een stroomoverschot, dan kan je airco daar misschien deels of helemaal binnen vallen. Kijk daarom eerst naar je totale jaarbalans voordat je uitbreidt.
Kijk naar je huidige stroomoverschot
Pak je jaarafrekening of energie-app erbij. Vergelijk hoeveel stroom je woning verbruikt met hoeveel je zonnepanelen opwekken. Wek je bijvoorbeeld jaarlijks 700 kWh meer op dan je gebruikt, dan kan een airco met 400 kWh jaarverbruik daar op papier goed bij passen.
Let wel op het verschil tussen jaarbalans en direct verbruik. In de zomer wek je overdag veel op, terwijl je airco soms juist ’s avonds draait. Bij verwarmen gebruik je veel stroom in maanden met minder zon.
Vergelijk je nieuwe jaarverbruik
Tel het verwachte aircoverbruik op bij je huidige stroomverbruik. Vergelijk dat nieuwe totaal met de opbrengst van je zonnepanelen.
Een eenvoudige aanpak:
- Noteer je huidige jaarverbruik in kWh.
- Tel daar het geschatte verbruik van de airco bij op.
- Vergelijk dit met je jaarlijkse zonnepaneelopbrengst.
- Maak apart een scenario voor alleen koelen en voor koelen plus verwarmen.
Zo voorkom je dat je rekent met een te rooskleurig gebruikspatroon.
Breid uit als je tekort blijft houden
Blijft er na de berekening structureel een tekort over, dan zijn extra zonnepanelen logisch. Zeker als je de airco vaak gaat gebruiken of later nog meer stroomverbruik verwacht.
Denk daarbij niet alleen aan de airco. Elektrisch koken, een laadpaal, een warmtepompboiler, meer thuiswerken of een tweede airco kunnen je stroomvraag verder verhogen. Als je dakruimte en aansluiting het toelaten, kan iets ruimer plannen praktischer zijn dan later opnieuw uitbreiden.
Conclusie
Voor alleen koelen zijn 1 tot 2 zonnepanelen vaak voldoende. Gebruik je de airco ook af en toe als verwarming, dan is 3 tot 4 panelen meestal een betere inschatting. Bij intensief verwarmen kom je al snel uit op 5 of meer panelen. Deel voor je eigen woning het verwachte jaarverbruik van de airco door de opbrengst van één zonnepaneel en rond naar boven af. Controleer daarna of je huidige zonnepanelen al genoeg overschot hebben of dat uitbreiding nodig is.
